Samen herdenken

…is met elkaar in herinnering brengen van dat wat ons samen zijn verstoorde.
…is met elkaar voelen en nadenken over wat samen zijn inhoudt.

14 locaties in Winterswijk helpen ons de komende tijd herinneringen op te halen en te vergelijken. Vandaag denk ik na over het onderduikershuis, waar in de zomer van 1942 een aantal Joodse families uit Winterswijk onderduiken met hulp van buurtbewoners.

Als boerenzoon uit het buitengebied probeer ik me voor te stellen wat er gebeurd is:

‘Het bizarre idee dat jij moet vluchten in het bos vlak naast mijn huis, omdat er verzonnen is, dat jij anders bent. Je betwist mag worden om wie je bent. Toch even uniek mens als ik. Ik mag je melk komen brengen. Je mag geen herrie maken en de rook van het fornuis waarop je kookt mag niet te zien zijn. Ondanks alle voorzichtigheid word je verraden.  Op 27 november 1942, je had net extra dekens gekregen omdat de nachten zo koud werden. Op 11 december, amper twee weken later, ben je er niet meer. Vergast in Auschwitz .’

 

Samen

Elkaar helpen de herinneringen die we met elkaar ophalen te beantwoorden met iets wat we er over kwijt willen: een gedicht, een lied, een persoonlijke herdenkingsplek…
Zodat we onze herinneringen in beweging kunnen houden, omdat we ons erover uit mogen spreken en van ons hart geen moordkuil maken.

Samen

Soms helpt een sprookje om iets te begrijpen over samen. Over een knappe prins van wie het volk verwacht dat hij zal trouwen met een knappe prinses. Hij en zijn toekomstige prinses zijn het sprookje van de mensen, die veel overhebben voor dit samen gevoel. De prins heeft het er moeilijk mee…

Samen

Als kind van ouders die de oorlog meemaakten en verhalen nalieten, kwam de oorlog van tijd tot tijd dichtbij. We wisten niet goed wat we er mee moesten. Omdat we als gezin een zusje verloren voelden we hoe erg verlies is. Voelden we hoe onze oprechte investering in samen enorm gebruuskeerd werd…
Hoe geloof je dan zelf nog in nieuw leven?

Samen

Wanneer onze tweeling die 17 jaar geleden geboren wordt laat zien dat elk mens ingericht is met complex gereedschap om zonder woorden en zelfs zonder gebaren met elkaar te kunnen communiceren, al zo jong te investeren in samen, waarvoor is dat dan?

Het ultieme bewijs in ieder geval dat we dagelijks moeten nadenken over wat het betekent, wanneer samen verstoord wordt.

Een lijn van jou naar mij

Een lijn van jou naar mij
Werd nooit bepaald door een bevel
Ergens afgegeven

Een blik van jou naar mij
Spint duizend draden zonder woord
Ooit ingegeven

Want een dag van jou en mij
Ondeelbaar, onverdedigbaar,
In weten dat we elk moment
Oneindig samen zijn

Een lijn van jou naar mij
Vindt alle wegen zonder naam
Eens uitgesproken

Een blik van jou naar mij
Telt nooit de uren in de tijd
Ons ooit gegeven

TOEN NU DAN